آموزش ووکامرس؛ راهاندازی فروشگاه اینترنتی با وردپرس از صفر

فهرست مطالب
- ووکامرس چیست و برای چه فروشگاهی مناسب است؟
- پیشنیازها و نسخهها
- نصب ووکامرس و راهانداز اولیه
- نصب افزونه
- راهانداز و تلهٔ ریال
- حالت «به زودی» را فراموش نکنید
- پوسته
- تنظیمات مخصوص فروشگاه ایرانی
- واحد پول، جداکننده و اعشار
- آدرس، اعداد فارسی و مالیات
- تاریخ شمسی و افزونهٔ فارسیساز
- افزودن محصول
- محصول ساده
- محصول متغیر
- موجودی و سفارش پرداختنشده
- کد تخفیف و گزارش فروش
- حملونقل: منطقهها و هزینهٔ ارسال
- تسویهحساب بلوکی یا کلاسیک؟
- برگشت به کد کوتاه کلاسیک
- اینماد و درگاه پرداخت ایرانی
- ترتیب درست کار
- اینماد و شرط درگاه
- انتخاب افزونهٔ درگاه
- آزمایش پیش از افتتاح
- ایمیل سفارشها
- کارایی فروشگاه: HPOS، کش و کرون
- HPOS و حالت سازگاری
- کش سبد خرید و تسویهحساب
- کرون واقعی بهجای WP-Cron
- امنیت و بکاپ فروشگاه
- عیبیابی: نشانه، علت، راهحل
- هاست فروشگاه؛ از کوچک شروع کنید
- پرسشهای متداول
- آیا ووکامرس رایگان است؟
- چطور ووکامرس را فارسی کنیم؟
- بدون اینماد میشود درگاه پرداخت گرفت؟
- هاست ووکامرس چه مشخصاتی باید داشته باشد؟
- کد کوتاه صفحهٔ تسویهحساب ووکامرس چیست؟
- جمعبندی
آموزش ووکامرس در این راهنما از نصب افزونه شروع میشود و تا اولین سفارش واقعی میرسد: تنظیم تومان و استانها، ساخت محصول، هزینهٔ ارسال، اینماد و درگاه پرداخت، و در پایان کش و کرون فروشگاه.
چند رفتار پیشفرض ووکامرس برای فروشگاه ایرانی دردسر میسازد: راهانداز با انتخاب ایران واحد پول را ریال میگذارد، کد پستی با رقم فارسی رد میشود و تا فروشگاه را «زنده» نکنید، بازدیدکننده صفحهٔ «به زودی» را میبیند. این راهنما بر پایهٔ مستندات رسمی و کد ووکامرس 11.2 و وردپرس 7.1، آخرین نسخههای پایدار در زمان نگارش این مطلب (آبان ۱۴۰۵)، نوشته شده است. اگر برچسب فارسی در پیشخوان شما فرق داشت، نام انگلیسی کنارش را ملاک بگیرید.
بهطور خلاصه: راهاندازی فروشگاه با ووکامرس این گامها را دارد:
- وردپرس را با HTTPS نصب کنید و افزونهٔ رایگان WooCommerce را از مخزن وردپرس بگیرید.
- واحد پول را تومان، اعشار را ۰ و جداکنندهٔ هزارگان را ویرگول بگذارید.
- برای تاریخ شمسی و اعداد فارسی یک افزونهٔ فارسیساز نصب کنید.
- محصولها و منطقههای حملونقل را بسازید.
- تسویهحساب بلوکی یا کلاسیک را با توجه به افزونههایتان انتخاب کنید.
- فروشگاه را زنده کنید، اینماد بگیرید و بعد درگاه را درخواست دهید.
- یک خرید واقعی کممبلغ را تا رسیدن ایمیل و تغییر وضعیت سفارش آزمایش کنید.
- کرون واقعی و بکاپ را تنظیم کنید.
ووکامرس چیست و برای چه فروشگاهی مناسب است؟
ووکامرس (WooCommerce) افزونهٔ رایگان و متنباز وردپرس است که محصول، سبد خرید، تسویهحساب، موجودی و مدیریت سفارش را به سایت اضافه میکند و طبق صفحهٔ افزونه بیش از ۷ میلیون نصب فعال دارد.
ووکامرس برای کسی مناسب است که میخواهد فروشگاه و دادههایش در اختیار خودش باشد و سئو برایش مهم است. بهایش نگهداری است: بهروزرسانی، بکاپ و امنیت با شماست. برای بعضی فروشندهها گزینهٔ سادهتری کافی است:
| گزینه | مناسب برای | بهای آن |
|---|---|---|
| بازارچهٔ آنلاین | سنجیدن بازار و فروش بدون سایت | قواعد بازارچه و معمولاً کارمزد؛ ارتباط مستقیم با مشتری کمتر است |
| فروشگاهساز آماده | فروشندهٔ کوچکی که نمیخواهد درگیر هاست و افزونه شود | معمولاً اشتراک دورهای، آزادی کمتر و انتقال سختتر |
| ووکامرس روی هاست خودتان | فروشگاهی که کنترل و سئو میخواهد و کسی برای نگهداری دارد | نگهداری منظم و مسئولیت فنی |
اگر هنوز نمیدانید محصولتان فروش میرود، از بازارچه شروع کنید. اگر کسی برای بهروزرسانی هفتگی ندارید، فروشگاهساز آماده کمدردسرتر است.
پیشنیازها و نسخهها
ووکامرس روی وردپرس نصب میشود؛ پس اگر هنوز سایت ندارید، اول وردپرس را روی هاست سیپنل نصب کنید. نیازهای نسخهٔ 11.2 در زمان نگارش این مطلب طبق مستندات ووکامرس چنین است؛ فقط حداقل وردپرس از مشخصات خود افزونه آمده، چون مستندات هنوز 6.9 را نوشته است:
| مورد | حداقل | پیشنهاد |
|---|---|---|
| وردپرس | 7.0 | نسخهٔ پایدار فعلی |
| PHP | 7.4 (منسوخ) | 8.3 یا جدیدتر؛ آزمایششده تا 8.4 |
| پایگاهداده | MySQL 5.6 یا MariaDB 10.4 (منسوخ) | MySQL 8.0 یا MariaDB 10.6 به بالا |
| حافظهٔ وردپرس | ـ | ۲۵۶ مگابایت یا بیشتر |
| HTTPS | ـ | لازم |
اگر میزبانتان انتخاب نسخهٔ PHP را میدهد، 8.3 یا 8.4 را بگیرید؛ طبق وبلاگ توسعهدهندگان ووکامرس، نسخهٔ 11.6 (فوریهٔ ۲۰۲۷) دستکم PHP 8.1 میخواهد. برای HTTPS، گواهی رایگانی مثل Let’s Encrypt برای بیشتر فروشگاهها کافی است؛ اگر نیاز مشخصی به گواهی پولی دارید، صفحهٔ خرید SSL را ببینید.
اگر حافظه کم بود، این خط را در wp-config.php بالای خطی بگذارید که با /* That's all, stop editing! شروع میشود:
define( 'WP_MEMORY_LIMIT', '256M' );
بررسی: در ابزارها › سلامت سایت › اطلاعات، بخش «سرور»، مقدار «محدوده حافظه PHP» را ببینید. اگر کمتر از ۲۵۶ مگابایت ماند، سقف را میزبان تعیین کرده است. عدد ووکامرس › وضعیت معیار نیست، چون بزرگترِ این ثابت و مقدار PHP را نشان میدهد.
نصب ووکامرس و راهانداز اولیه
نصب افزونه
- در افزونهها › افزودن افزونه عبارت WooCommerce را جستوجو کنید و افزونهٔ Automattic را نصب و فعال کنید.
- اگر زبان سایت فارسی باشد، ترجمهٔ رسمی معمولاً خودکار نصب میشود. اگر پیشخوان انگلیسی ماند، در پیشخوان › بهروزرسانیها دکمهٔ «بهروزرسانی ترجمهها» را بزنید.
- اگر هاست داخل ایران است و نصب بهدلیل اختلال ارتباط بینالملل شکست خورد، فایل zip را از wordpress.org بگیرید و با «بارگذاری افزونه» نصب کنید.
اگر به WP-CLI (خط فرمان وردپرس) دسترسی دارید، از پوشهٔ سایت:
wp plugin install woocommerce --activate
wp language plugin install woocommerce fa_IR
حساب WooCommerce.com لازم نیست؛ شرایط استفادهٔ Automattic هم در بند ۱۸ از کاربر میخواهد تأیید کند ساکن مناطق تحریم آمریکا، از جمله ایران، نیست.
راهانداز و تلهٔ ریال
بعد از فعالسازی، راهانداز اولیه (Setup Wizard) نام فروشگاه، صنعت و کشور را میپرسد و افزونههایی را پیشنهاد میدهد. با دکمهٔ «از راهاندازی هدایتشده رد شوید» (Skip guided setup) فقط کشور را میپرسد. افزونههای پیشنهادی را انتخاب نکنید: WooPayments در ایران پشتیبانی نمیشود و بقیه را هر وقت لازم شد، جداگانه نصب کنید.
تله اینجاست: در هر دو مسیر، انتخاب ایران این مقادیر را از فایل locale-info.php روی فروشگاه مینویسد: واحد پول ریال (IRR)، جداکنندهٔ هزارگان نقطه، جداکنندهٔ اعشار ویرگول، اعشار ۰ و واحدهای کیلوگرم و سانتیمتر. برای نمونه، قیمت با این مقادیر چیزی مثل ﷼1.500.000 نمایش داده میشود.
حالت «به زودی» را فراموش نکنید
فروشگاه تازه بهطور پیشفرض در حالت «به زودی» (Coming soon) است. شما با حساب مدیر سایت را عادی میبینید، اما بازدیدکننده و گوگل صفحهٔ «به زودی» را میبینند؛ روی وردپرس کاملاً تازه معمولاً در کل سایت و روی سایت دارای محتوا فقط در برگههای فروشگاه. پیش از درخواست اینماد، در ووکامرس › پیکربندی › قابلیت مشاهده سایت (Settings › Site visibility) گزینهٔ «زنده» (Live) را انتخاب کنید و نتیجه را در پنجرهٔ ناشناس ببینید.
پوسته
ووکامرس با هر پوستهای کار میکند، اما شاید ظاهر به اصلاح نیاز داشته باشد. پوستهٔ رایگان Storefront را Automattic ساخته و برچسب راستبهچپ دارد. پوسته را با برگهٔ محصول، سبد و تسویهحساب روی موبایل امتحان کنید.
تنظیمات مخصوص فروشگاه ایرانی
واحد پول، جداکننده و اعشار
هستهٔ ووکامرس هر دو واحد را دارد: «ریال ایران» با کد IRR و نماد ﷼، و «تومان ایران» با کد IRT و نماد «تومان». در ووکامرس › پیکربندی › همگانی (Settings › General)، بخش «پیکربندی واحد پولی»:
| فیلد | مقدار پیشنهادی | دلیل |
|---|---|---|
| واحد پولی (Currency) | تومان ایران (IRT) | مشتری با تومان خرید میکند؛ ریال هم درست است |
| محل واحد پولی (Currency position) | راست (با فاصله) | در صفحهٔ راستبهچپ «۱۵۰٬۰۰۰ تومان» درست خوانده میشود |
| جداکننده هزارگان (Thousand separator) | , |
راهانداز برای ایران نقطه میگذارد |
| جداکنندهی اعشاری (Decimal separator) | . |
باید با جداکنندهٔ هزارگان فرق داشته باشد |
| تعداد اعشارها (Number of decimals) | 0 |
بدون راهانداز پیشفرضش ۲ است |
راهنمای زرینپال (دی ۱۳۹۸) هم اعشار صفر را پیشنهاد کرده و در کد نسخهٔ فعلی افزونهاش مبلغ به عدد صحیح تبدیل میشود. اگر واحد را بعد از ساخت محصول عوض کنید، قیمتها خودکار تبدیل نمیشوند.
نکتهٔ سئو: IRT در ISO 4217 نیست، اما ووکامرس همان را در priceCurrency مینویسد؛ افزونهٔ ووکامرس فارسی این خروجی را به IRR و قیمت ریالی برمیگرداند.
آدرس، اعداد فارسی و مالیات
- استانها: هر ۳۱ استان ایران در هستهٔ ووکامرس هست و با ترجمهٔ رسمی فارسی نشان داده میشود.
- کشور: در پیکربندی › همگانی، «مکانهای فروش» (Selling locations) را روی «فروش به کشورهای خاص» بگذارید و ایران را انتخاب کنید.
- شهر: در هسته یک کادر متنی ساده است و فهرست شهرهای ایران با افزونه میآید.
- اعداد فارسی: اعتبارسنجی هسته در کد پستی و تلفن فقط رقم لاتین را میپذیرد و برچسب فارسی فیلد هم «کدپستی (بدون فاصله و با اعداد انگلیسی)» است. تبدیل کد پستی با افزونه فقط در مسیر کلاسیک کار میکند (بخش تسویهحساب).
- واحدها: اگر راهانداز را نرفتید، پیشفرض واحدهای آمریکایی است؛ در پیکربندی › محصولات، بخش «اندازه گیری»،
kgوcmرا انتخاب کنید. - مالیات: بهطور پیشفرض خاموش است. اگر مشمول ارزش افزودهاید، در پیکربندی › همگانی «فعال کردن نرخ مالیات و محاسبه آن» را بزنید و نرخ روز را از مشاور مالیاتی بپرسید.
تاریخ شمسی و افزونهٔ فارسیساز
ترجمهٔ رسمی فارسی با بستهٔ زبان میآید و در زمان نگارش این مطلب حدود ۹۹ درصد کامل است؛ پس برای ترجمه افزونهٔ جدا لازم نیست، اما تاریخها میلادی میمانند. این دو افزونهٔ مخزن وردپرس بیش از ۱۰۰ هزار نصب فعال دارند، در مهر و آبان ۱۴۰۵ بهروز شدهاند و سازگاری با ووکامرس 11.2 را اعلام کردهاند:
| افزونه | چه میدهد |
|---|---|
| ووکامرس فارسی | تاریخ شمسی، فهرست شهرها، تبدیل اعداد فارسی، واحد هزار تومان |
| پارسی دیت | تاریخ شمسی، تبدیل ی و ک عربی، و با روشن کردن گزینههایش فهرست شهرها و تبدیل اعداد |
هر دو تاریخ را تغییر میدهند، پس برای پرهیز از تداخل شمسیسازی را فقط با یکی انجام دهید و بعد تاریخ سفارش و حراج را امتحان کنید.
افزودن محصول
محصول ساده
- به محصولات › افزودن جدید (Products › Add New) بروید و نام و توضیح را بنویسید.
- در کادر «اطلاعات محصول» (Product data) نوع را «محصول ساده» نگه دارید. در زبانهٔ «همگانی»، «قیمت عادی» و در صورت حراج «قیمت فروش ویژه» را به واحد فروشگاه و بدون جداکننده وارد کنید.
- در زبانهٔ «فهرست موجودی» (Inventory)، «شناسه محصول» (SKU) و اگر انبار را میشمارید، موجودی را وارد کنید.
- در زبانهٔ «حمل و نقل» وزن و ابعاد را بدهید. برای کالای فایلی یا خدماتی تیک «مجازی» (Virtual) را بزنید؛ تیک «دانلودی» (Downloadable) بهتنهایی حملونقل را حذف نمیکند.
- توضیح کوتاه، تصویر، گالری و دسته را کامل و محصول را منتشر کنید.
محصول متغیر
برای کالایی که رنگ یا سایز دارد و قیمت یا موجودی هر حالت فرق میکند:
- در «اطلاعات محصول» نوع را «محصول متغیر» بگذارید.
- در زبانهٔ «ویژگیها» (Attributes)، «افزودن جدید» را بزنید. نام را «رنگ» بگذارید و مقدارها را با
|جدا کنید:قرمز | آبی. تیک «استفاده برای متغیرها» و بعد «ذخیره ویژگیها» را بزنید. - در زبانهٔ «متغیرها» (Variations) دکمهٔ «تولید تنوع» را بزنید.
- برای هر تنوع قیمت و موجودی بدهید. تنوع بدون قیمت در فروشگاه نشان داده نمیشود.
موجودی و سفارش پرداختنشده
وقتی مشتری به درگاه میرود و برنمیگردد، سفارش «در انتظار پرداخت» موجودی را نگه میدارد. «نگهداری موجودی (دقیقه)» در پیکربندی › محصولات › فهرست موجودی پیشفرض ۶۰ است و بعد از آن سفارش لغو میشود، به شرطی که مدیریت موجودی روشن باشد و کرون کار کند.
کد تخفیف و گزارش فروش
کد تخفیف را از بازاریابی › کدهای تخفیف بسازید. گزارش فروش، سفارش و محصول هم در منوی تجزیه و تحلیل (Analytics) است.
حملونقل: منطقهها و هزینهٔ ارسال
منطقهٔ حملونقل (Shipping zone) تعیین میکند هر مشتری چه روشهایی ببیند. طبق مستندات ووکامرس، هر مشتری فقط با اولین منطقهٔ منطبق از بالای فهرست تطبیق میخورد؛ پس منطقهٔ کوچکتر باید بالاتر باشد.
- در پیکربندی › حمل و نقل › مناطق حمل و نقل (Shipping zones) دکمهٔ «اضافه کردن منطقه» را بزنید.
- «نام منطقه» را «تهران» بگذارید و در «نواحی منطقه» استان تهران را انتخاب کنید.
- «افزودن روش حمل و نقل» را بزنید، «نرخ ثابت» (Flat rate) را انتخاب و مبلغ را وارد کنید و تغییرات را ذخیره کنید.
- منطقهٔ «سایر استانها» را با ناحیهٔ کشور ایران بسازید و زیر تهران نگه دارید.
فیلد «مبلغ» در نرخ ثابت فرمول میپذیرد. دو نمونه: پایهٔ ۴۵ هزار تومان بهعلاوهٔ ۱۰ هزار تومان برای هر قلم، و همان پایه بهعلاوهٔ ۲ درصد سبد با حداقل ۱۰ هزار تومان برای بخش درصدی:
45000 + ( 10000 * [qty] )
45000 + [fee percent="2" min_fee="10000"]
- ارسال رایگان: روش «حمل و نقل رایگان» را به منطقه اضافه کنید و در «حمل و نقل رایگان نیاز دارد»، «حداقل مبلغ سفارش» را بگذارید.
- تحویل حضوری: تسویهحساب بلوکی زبانهٔ جدای Local pickup در تنظیمات حملونقل دارد. طبق مستندات، روشن بودن همزمان آن و روش «دریافت حضوری» داخل منطقهها مشتری را گیج میکند.
- پست و تیپاکس: هسته قیمت وزنی پست ایران را ندارد. افزونهٔ حمل و نقل ووکامرس طبق توضیح خودش این کار را میکند؛ مبلغها را با نرخ روز شرکت حمل مقایسه کنید.
تسویهحساب بلوکی یا کلاسیک؟
طبق مستندات ووکامرس، فروشگاههای ساختهشده بعد از نسخهٔ 8.3 (نوامبر ۲۰۲۳) با بلوکهای سبد خرید و تسویهحساب شروع میکنند. اگر افزونهٔ درگاهی بلوک را پشتیبانی نکند و تنها درگاه شما باشد، مشتری پیام «هیچ روش پرداختی در دسترس نیست» را میبیند.
در کد چند افزونهٔ درگاه ایرانی، روش پرداخت بلوکی ثبت شده است (جدول بخش درگاه)؛ پس دلیل برگشت به کلاسیک بیشتر اینهاست:
- فهرست شهرها: ووکامرس فارسی آن را با فیلترهای کلاسیک میسازد و طبق جدول قلابهای ووکامرس، تغییر فیلدهای اصلی در بلوک پشتیبانی نمیشود. پارسی دیت در کدش اسکریپت جدایی برای انتخاب شهر در بلوک دارد؛ اگر بلوک را نگه میدارید، گزینهٔ شهرهای آن را روی فروشگاه خودتان امتحان کنید.
- اعداد فارسی: تبدیل هر دو افزونه روی قلاب
woocommerce_checkout_processاجرا میشود که فقط در مسیر کلاسیک صدا زده میشود. در بلوک، کد مرورگر کد پستی با رقم فارسی را همانجا رد میکند. - سازگاری اعلامنشده: مثلاً افزونهٔ حمل و نقل ووکامرس در کدش HPOS را اعلام کرده، نه بلوک را.
اگر هیچکدام را لازم ندارید، بلوک را نگه دارید. وگرنه کلاسیک انتخاب سادهتری است.
برگشت به کد کوتاه کلاسیک
اگر ویرایشگر افزونهٔ ناسازگار ببیند، طبق مستندات در نوار کناری گزینهٔ «تبدیل به تسویه حساب کلاسیک» (Switch to classic checkout) را هم نشان میدهد. روش همیشگی:
- از برگهها › همهٔ برگهها برگهٔ «سبد خرید» را باز کنید.
- بلوک سبد خرید را انتخاب کنید؛ اگر بلوک داخلی انتخاب شد، از «نمایش فهرستوار» (List View) بلوک بیرونی را بزنید.
- روی نماد بلوک در نوار ابزار بزنید و از بخش «تبدیل به» (Transform to) گزینهٔ «کد کوتاه کلاسیک» (Classic Shortcode) را انتخاب کنید. برگه را ذخیره کنید.
- همین کار را برای برگهٔ «پرداخت» (Checkout) هم انجام دهید. طبق مستندات، هر دو برگه باید با هم برگردند.
روش دستی: بلوک را حذف کنید، بلوک «کد کوتاه» (Shortcode) را اضافه کنید و در برگهٔ سبد خرید خط اول و در برگهٔ پرداخت خط دوم را بگذارید:
[woocommerce_cart]
[woocommerce_checkout]
بررسی: در پیکربندی › پیشرفته (Advanced)، بخش «راه اندازی برگه» (Page setup)، «برگه سبد خرید» و «برگه پرداخت» باید همین برگهها باشند؛ وگرنه ممکن است بعد از زدن دکمهٔ پرداخت 404 ببینید.
اینماد و درگاه پرداخت ایرانی
ترتیب درست کار
- فروشگاه را کامل کنید و با «انتقال مستقیم بانکی» یا «پرداخت در محل» در پیکربندی › پرداختها چند سفارش آزمایشی بگیرید.
- برگههای تماس و قوانین را کامل کنید و پیشنویس «سیاست مرجوعی و عودت» را که ووکامرس ساخته، ویرایش و منتشر کنید.
- فروشگاه را زنده کنید و اینماد بگیرید.
- در سایت درگاه حساب بسازید، مدارک را بفرستید و درگاه را درخواست دهید.
- افزونهٔ درگاه را نصب کنید، کد پذیرنده را وارد کنید و آزمایش نهایی را انجام دهید.
اینماد و شرط درگاه
اینماد را مرکز توسعه تجارت الکترونیکی وزارت صمت صادر میکند. متن رسمی قاعده را ندیدهایم و اینها نقل از زرینپال است: مطلب آذر ۱۴۰۰ به نقل از بخشنامهٔ شاپرک میگوید هنگام ثبت پذیرندهٔ تازهٔ پرداختیارها اطلاعات اینماد بررسی میشود و به موارد نامنطبق پایانه داده نمیشود، و صفحهٔ اصلی کامل و چند محصول با تصویر و توضیح را لازم میداند. راهنمای خرداد ۱۴۰۵ هم مینویسد بدون اینماد نمیتوان درگاه اینترنتی گرفت. کد نماد معمولاً در پابرگ سایت قرار میگیرد.
این قواعد تغییر میکنند؛ شرط روز را از enamad.ir ببینید و از خود درگاه بپرسید. بعضی کالاها هم مجوز خاص میخواهند و تکالیف مالیاتی جداست. این بخش مشاورهٔ حقوقی یا مالیاتی نیست.
انتخاب افزونهٔ درگاه
افزونه را فقط از سایت خود درگاه یا مخزن wordpress.org بگیرید. این پنج افزونه را فقط در مخزن و کدشان بررسی کردیم، نه با پرداخت واقعی. جدول وضعیت ۱۵ آبان ۱۴۰۵ است و توصیهٔ خرید نیست:
| درگاه و نسخه | آزمایش با وردپرس | بلوک و HPOS در کد افزونه |
|---|---|---|
| زرینپال 5.1.1 | 7.0 | هر دو اعلام شده |
| زیبال 2.1 | 6.9 | هر دو اعلام شده |
| پیپینگ 4.7.0 | 7.1 | هر دو اعلام شده |
| سپال 2.0.3 | 7.1 | HPOS اعلام شده؛ روش پرداخت بلوکی ثبت شده، ولی سازگاری بلوک اعلام نشده |
| تاباپی 1.4.4 | 7.1 | بلوک اعلام شده؛ HPOS اعلام نشده |
نکته: شمارهٔ «آزمایششده تا» ممکن است از نسخهٔ فعلی وردپرس یا ووکامرس عقب باشد و اعلام سازگاری در کد هم کارکرد را ثابت نمیکند. تکلیف را پرداخت آزمایشی روی تسویهحساب واقعی فروشگاه شما روشن میکند.
پیش از قرارداد، وضعیت روز درگاه را خودتان در فهرست رسمی شاپرک ببینید.
بعضی درگاهها IP سرور را هم میخواهند؛ برای نمونه مستندات زرینپال آن را از پذیرنده خواسته است. اگر هاست را عوض کردید، IP تازه را هم اعلام کنید.
آزمایش پیش از افتتاح
- افزونههای زرینپال و زیبال حالت آزمایشی (Sandbox) دارند؛ اگر درگاه شما هم دارد، اول با آن امتحان کنید.
- با حالت عادی یک خرید واقعی کممبلغ انجام دهید و مبلغ صفحهٔ پرداخت را با سبد مقایسه کنید. برای نمونه در کد افزونهٔ زرینپال مبلغ تومانی در ۱۰ ضرب میشود تا ریالی شود.
- بعد از بازگشت، وضعیت سفارش باید از «در انتظار پرداخت» به «در حال انجام» برود و ایمیل برسد. سفارش فقط مجازی و دانلودی مستقیم «تکمیل شده» میشود.
- یک بار هم پرداخت را لغو کنید؛ سفارش نباید پرداختشده ثبت شود.
ایمیل سفارشها
ووکامرس با تابع wp_mail وردپرس ایمیل میفرستد که روی هاست اشتراکی معمولاً همان ارسال داخلی PHP است. بدون رکوردهای SPF و DKIM، احتمال رفتن ایمیل به اسپم زیاد است.
- در پیکربندی › ایمیلها (Emails)، بخش «پیکربندی ارسال ایمیل»، نام فرستنده (
"From" name) و آدرس فرستنده ("From" address) را با ایمیلی روی دامنهٔ خودتان بگذارید، مثلshop@example.com. - در cPanel، اگر میزبان ابزار Email Deliverability را فعال کرده باشد، رکوردهای SPF و DKIM را با آن بررسی و با Repair اصلاح کنید. اگر DNS دامنه جای دیگری است، رکوردها را همانجا بگذارید.
- اگر باز نرسید، با WP Mail SMTP یا FluentSMTP ارسال را به SMTP ایمیل دامنه بسپارید.
- با دکمهٔ «ارسال یک ایمیل آزمایشی» در پیشنمایش همان صفحه و بعد با یک سفارش واقعی آزمایش کنید و پوشهٔ اسپم را هم ببینید.
بعد از فرستادن مرسوله، سفارش را در ووکامرس › سفارشها روی «تکمیل شده» بگذارید تا ایمیل تکمیل سفارش برود. برای پیامک، افزونهٔ پیامک ووکامرس هست.
کارایی فروشگاه: HPOS، کش و کرون
کارهای عمومی سرعت در راهنمای افزایش سرعت سایت وردپرس آمده است؛ اینجا فقط آنچه خاص فروشگاه است.
HPOS و حالت سازگاری
HPOS (High-Performance Order Storage) سفارشها را بهجای جدولهای عمومی نوشتهها در جدولهای اختصاصی نگه میدارد و طبق مستندات ووکامرس از نسخهٔ 8.2 برای فروشگاه تازه پیشفرض است. وضعیت را در پیکربندی › پیشرفته › امکانات (Features)، بخش «ذخیرهسازی دادههای سفارش» ببینید. افزونهٔ ناسازگار را لینک «مشاهده و مدیریت» (View and manage) همان صفحه نشان میدهد.
حالت سازگاری (Compatibility mode) سفارشها را در جدول نوشتهها هم کپی میکند، اما این کپی از ووکامرس 10.7 بهطور پیشفرض یکطرفه است: نوشتن مستقیم کد قدیمی در جدول نوشتهها به سفارش برنمیگردد. پس اگر درگاه قدیمی پرداخت را ثبت میکند، اما وضعیت سفارش عوض نمیشود، این حالت راهحل نیست؛ افزونه را بهروز یا عوض کنید.
کش سبد خرید و تسویهحساب
سبد خرید، تسویهحساب و حساب کاربری نباید کش شوند. ووکامرس روی این سه برگه خودش هدر no-cache میفرستد و ثابت DONOTCACHEPAGE را تعریف میکند. اگر از افزونهٔ LiteSpeed Cache استفاده میکنید، طبق کد آن این برگهها، نشانیهای add-to-cart و Store API کش نمیشوند.
خطر بیشتر از کش بیرون وردپرس است؛ مثل قاعدهٔ Cache Everything در CDN (شبکهٔ توزیع محتوا) یا کش سمت سرور. طبق مستندات ووکامرس این سه برگه را مستثنا کنید و اگر ابزارتان با کوکی کار میکند، woocommerce_cart_hash، woocommerce_items_in_cart و wp_woocommerce_session_ را هم در نظر بگیرید. نامک پیشفرض برگهها در نصب فارسی هم cart، checkout و my-account است.
بررسی: در یک مرورگر محصولی به سبد اضافه کنید و همان برگهٔ سبد را در مرورگر دیگری باز کنید. سبد دوم باید خالی باشد.
کرون واقعی بهجای WP-Cron
ووکامرس شروع و پایان حراج، لغو سفارش پرداختنشده و پردازش گزارشهای Analytics را با Action Scheduler (صف کارهای زمانبندیشده) انجام میدهد. طبق مستندات آن، این صف بهطور پیشفرض با WP-Cron و درخواستهای پیشخوان راه میافتد و WP-Cron هم فقط همراه بازدیدها اجرا میشود؛ پس در ساعتهای کمبازدید، کارها عقب میافتند. راهحل، سپردن آن به کرون سیستم است. اول ببینید درخواست به wp-cron.php باز است (دامنه را عوض کنید):
curl -s -o /dev/null -w "%{http_code}\n" https://example.com/wp-cron.php
خروجی نمونهٔ سالم 200 است. 403 یا 503 یعنی میزبان، فایروال یا چالش ربات CDN جلوی درخواست را گرفته و 301 یعنی باید نشانی اصلی سایت را بنویسید. سپس در cPanel، مسیر Advanced › Cron Jobs، یک کرون هر ۵ دقیقه (*/5 * * * *) با این فرمان بسازید:
wget -q -O /dev/null https://example.com/wp-cron.php >/dev/null 2>&1
وقتی کرون کار کرد، این خط را در wp-config.php بگذارید تا اجرای همراه بازدید خاموش شود. درخواست مستقیم به wp-cron.php به این ثابت وابسته نیست و کارهای سررسیده را اجرا میکند:
define( 'DISABLE_WP_CRON', true );
اگر میزبان wget یا این درخواست را باز نکرد و WP-CLI دارید، این فرمان جایگزین است (مسیر wp را با which wp و USER را با نام کاربری حساب عوض کنید):
cd /home/USER/public_html && /usr/local/bin/wp cron event run --due-now --quiet
بررسی: چند ساعت بعد در ووکامرس › وضعیت › عملیات برنامه ریزی شده (Status › Scheduled Actions) فیلتر «معوقه» (Past-due) نباید رو به رشد باشد.
امنیت و بکاپ فروشگاه
برنامهٔ کامل در راهنمای امنیت وردپرس آمده است؛ این پنج مورد برای فروشگاه مهمترند:
- به کارمند فروش نقش «مدیر فروشگاه» (Shop manager) بدهید، نه «مدیر کل»، و برای مدیران ورود دومرحلهای بگذارید.
- پوسته و افزونهٔ نالشده نصب نکنید؛ کد آلوده به اطلاعات مشتری و مسیر پرداخت میرسد.
- ووکامرس و درگاه را بعد از بکاپ دستی بهروز کنید و یک سفارش آزمایشی بگیرید.
- بکاپ پایگاهداده را روزانه بگیرید و نسخهای بیرون از هاست نگه دارید.
- بازگردانی بکاپ قدیمی، سفارشهای بعد از آن تاریخ را حذف میکند؛ پیش از آن، سفارشهای تازه را خروجی بگیرید.
عیبیابی: نشانه، علت، راهحل
| نشانه | علت محتمل | راهحل |
|---|---|---|
| «لطفا یک کدپستی معتبر وارد کنید» یا خطای شمارهٔ تلفن | رقم فارسی | در کلاسیک، تبدیل اعداد افزونهٔ فارسیساز را روشن کنید؛ در بلوک، مشتری باید رقم لاتین بنویسد |
| «هیچ روش پرداختی در دسترس نیست» | درگاه غیرفعال است، کد پذیرنده خالی است یا افزونه با بلوک سازگار نیست | تنظیم درگاه را ببینید، افزونه را بهروز یا تسویهحساب را کلاسیک کنید |
| «هیچ گزینه ارسالی برای این آدرس موجود نیست» | منطقهای با آدرس تطبیق نمیخورد یا روش ندارد | منطقه و ترتیب را اصلاح کنید |
| بعد از پرداخت موفق، سفارش «در انتظار پرداخت» میماند | افزونهٔ قدیمی، فایروال یا کش مسیر بازگشت | افزونه را بهروز کنید و وضعیت › گزارشها (Logs) را ببینید |
| حراج سر وقت شروع نمیشود و سفارش پرداختنشده لغو نمیشود | کرون اجرا نمیشود | کرون واقعی و فیلتر «معوقه» را بررسی کنید |
هاست فروشگاه؛ از کوچک شروع کنید
برای شروع سرور مجازی لازم نیست؛ فروشگاه تازه با سفارش کم معمولاً روی یک هاست اشتراکی مناسب با کش صفحه کار میکند. سرور مجازی وقتی منطقی است که مصرف منابع مدام به سقف برسد، خطای 508 یا 503 در ساعتهای شلوغ تکرار شود، تسویهحساب بعد از بهینهسازی هم کند بماند یا به تنظیم PHP-FPM و Redis نیاز داشته باشید. آنجا مدیریت سیستمعامل و امنیت هم با شماست. برای مشتری داخلی، هاست ایران مسیر کوتاهتری دارد، اما بهروزرسانیها و سرویسهای خارجی به ارتباط بینالملل وابسته میشوند.
هاست لینوکس هاکان سرور بر پایهٔ cPanel و با وبسرور LiteSpeed، در ایران و اروپا ارائه میشود. صفحههای هاست وردپرس و پشتیبانی وردپرس را هم میتوانید ببینید. پشتیبانی فنی ۲۴ ساعته از طریق تیکت در دسترس است. اگر فروشگاه واقعاً بزرگ شد، سرور مجازی هاکان سرور در ۵۲ لوکیشن ارائه میشود. ارتقای منابع سرویس با ثبت تیکت انجام میشود.
پرسشهای متداول
آیا ووکامرس رایگان است؟
بله، خود افزونه رایگان و متنباز است. هزینهها دامنه، هاست، کارمزد درگاه و در صورت نیاز پوسته یا افزونهٔ پولی است.
چطور ووکامرس را فارسی کنیم؟
زبان سایت را در تنظیمات › عمومی فارسی کنید و ترجمه را از پیشخوان › بهروزرسانیها بگیرید. ووکامرس فارسی برای تاریخ شمسی و ابزارهای بومی است، نه ترجمهٔ پایه.
بدون اینماد میشود درگاه پرداخت گرفت؟
طبق راهنمای خرداد ۱۴۰۵ زرینپال، نه؛ شرط روز را از enamad.ir و خود درگاه بپرسید. تا آن زمان، «انتقال مستقیم بانکی» و «پرداخت در محل» هم کار میکنند.
هاست ووکامرس چه مشخصاتی باید داشته باشد؟
طبق مستندات ووکامرس: PHP 8.3 یا جدیدتر، MySQL 8.0 یا MariaDB 10.6 به بالا، HTTPS و دستکم ۲۵۶ مگابایت حافظه برای وردپرس.
کد کوتاه صفحهٔ تسویهحساب ووکامرس چیست؟
تسویهحساب [woocommerce_checkout]، سبد خرید [woocommerce_cart] و حساب کاربری [woocommerce_my_account].
جمعبندی
ووکامرس با چند تنظیم درست برای بازار ایران آماده میشود: تومان با اعشار صفر، منطقههای ارسال، تسویهحسابی سازگار با افزونههایتان و کرون واقعی. بخش سختتر معمولاً فنی نیست؛ برای اینماد و درگاه از قبل برنامه بگذارید.
قدم بعدی: ووکامرس را نصب کنید، تنظیمات ایرانی را انجام دهید و با چند محصول واقعی و «پرداخت در محل» مسیر خرید را امتحان کنید.


